YÖNTEM · 7 DK

Deneme sonrası yanlış analizi

Soruyu değil konuyu say. Dört sütunlu bir analiz ve onu bir sonraki haftanın planına çevirmenin yolu.

Deneme çözmek kolay kısım. Asıl iş sonrasında: yanlışlara bakıp bir sonraki hafta ne çalışacağına karar vermek. Çoğu öğrenci bu adımı ya atlıyor ya da yanlışları tek tek deftere geçirip orada bırakıyor.

Neden "yanlışları deftere yaz" yetmiyor

Soru bazında tutulan bir yanlış defteri iki sebeple işe yaramıyor:

• Sürdürülebilir değil. Haftada iki deneme, deneme başına 30 yanlış — bir ayda 240 soru. Hiç kimse bunu düzenli olarak yazıp sonra tekrar okumuyor.
• Asıl bilgiyi gizliyor. Önemli olan hangi soruyu kaçırdığın değil, aynı konuda kaç kez kaçırdığın. 240 soruluk bir liste bunu göstermez; 15 satırlık bir konu tablosu gösterir.

Dört sütunlu analiz

Deneme bittikten sonra her yanlış için yalnız dört şey yaz. Beşinciye gerek yok, dördü de şart:

"C'yi işaretledim, D'ymiş" bir bilgi taşımaz. "Sözcüğü temel anlamıyla okudum, cümle mecaz istiyormuş" taşır.

Zorluk sütununu atlama

Bu sütun çoğu analizde yok ve en çok şey söyleyen sütun o. Stuvori'de verilen 6.013 yanlış cevabı zorluğa göre ayırdığımızda:

Yani kayıp büyük ölçüde kolay sorularda birikiyor. Bunun bir kısmı havuzdaki kolay soru sayısından geliyor olabilir — o oranı ölçmedik — ama mutlak büyüklük yeterince açık.

Pratik karşılığı şu: yanlışlarının çoğu kolay sorulardaysa sorunun bilgi değil dikkat, çözüm daha çok konu çalışmak değil kontrol alışkanlığı kurmak. Bu kararı zorluk sütunu olmadan veremezsin.

Hata türüne göre ne yapılır

Dört türden yalnız biri konu tekrarı gerektiriyor. Ayrım yapılmadığında bütün yanlışlar "konuyu bilmiyorum" diye okunuyor ve zaman yanlış yere gidiyor.

Analizden plana

Analiz kendi başına bir şey değiştirmez; bir sonraki haftanın planına dönüşmesi gerekir:

1. Konuları yanlış sayısına göre sırala. En üstteki üç konu haftanın önceliği.
2. "Bilmiyordum" olanları tekrar takvimine koy. Bugün değil — birkaç gün sonraya.
3. Dikkat hatalarını konu listesine koyma. Onlar için ayrı bir satır: "deneme sırasında soru kökünü iki kez oku".
4. Üç konudan fazlasını alma. Beş konu seçen hiçbirini bitiremiyor.

Tekrar ne zaman yapılmalı

Konuyu çalıştığın gün tekrar etmek kolay gelir, çünkü bilgi tazedir ve "biliyorum" hissi verir. Asıl sınama araya zaman girdikten sonradır.

Hatırlamaya çalışmanın kendisinin öğrenmeyi güçlendirdiği iyi çalışılmış bir bulgu: Roediger ve Karpicke, tekrar okuyan ile kendini test eden öğrencileri karşılaştırdığında kısa vadede tekrar okumanın önde olduğunu, ama günler sonraki sınavda tablonun tersine döndüğünü bulmuştur. Roediger & Karpicke, 2006, Psychological Science.

Pratik hali: yanlış yaptığın konuyu ertesi gün değil, birkaç gün sonra yokla. Yine zorlanıyorsan aralığı kısalt; rahat geldiyse uzat.

Denemenin netine fazla bakma

Tek bir denemenin neti gürültülüdür: soru dağılımı, o günkü dikkatin, hatta sınav saati etkiler. İki deneme arasındaki 4 netlik fark çoğu zaman bir şey ifade etmez.

Anlamlı olan konu dağılımının zaman içinde nasıl değiştiği. Sözcükte anlam yanlışların üç denemedir birinci sıradaysa, bu nete bakmaktan çok daha fazla şey söyler.

Stuvori bunu nasıl yapıyor

Atlas quizinde verdiğin yanlışlar konu ve zorluk bilgisiyle kaydedilir. Aynı konuda üç ve üzeri yanlış yaptığında konu otomatik olarak tekrar sistemine eklenir ve 3 gün, ardından 10 gün sonra tekrar karşına çıkar. Doğru yaparsan listeden emekli olur.

Yani yukarıdaki dört sütunlu defteri elle tutman gerekmiyor — konu sayımı ve tekrar zamanlaması kendiliğinden işliyor.

Kendi tekrar takvimini kur · Yanlışların çoğu neden kolay sorularda?

Bu yazıdaki veri

Zorluk tablosunun kaynağı: Stuvori kullanıcılarının verdiği yanlış cevap kayıtları, ölçüm 6 Kasım 2026 — LGS 2.265 (455 öğrenci), YKS TYT 1.938 (513 öğrenci), KPSS 1.810 (153 aday).

Soru havuzunun kendi zorluk dağılımı ölçülmedi; yüzdeler "öğrenci kolay soruda daha sık yanılıyor" değil, "yanlışların çoğu kolay sorularda birikiyor" anlamına gelir.